Bank of England, Newton i jego urocza siostrzenica

Na przełomie 1692/3 Isaac Newton, któremu właśnie stuknęła pięćdziesiątka, wpadł w olbrzymi kryzys – jedni piszą o jego głębokim załamaniu nerwowym, drudzy o zatruciu rtęcią podczas eksperymentów alchemicznych, a jeszcze inni o skutkach zerwania związku Newtona z jego „asystentem” Mikołajem Fatio:

Fatio encountered Newton, probably for the first time, at a meeting of the Royal Society on 12 June 1689. Newton and Fatio soon became close friends and Newton even suggested that the two share rooms in London while Newton attended the post-Revolutionary session of Parliament, to which he had been elected as member for the University of Cambridge…

Fatio refused Newton’s offer to reside in Cambridge as his assistant, seeking instead academic preferment in the Netherlands. [Their intense relationship came to an abrupt and unexplained end in 1693, and at the same time Newton suffered a nervous breakdown]”.

Warto tu przytoczyć dalsze losy tego bardzo ciekawego osobnika:

„The 1700s, Fatio began to associate with the radical Protestant Camisards in London, known there as the „French prophets”. The government suspected this group of contriving a political scheme, and in 1707 Fatio, Élie Marion, and Jean Daudé were tried before the Queen’s Bench on charges brought against them by the mainstream French Protestant churches in England. The three were found guilty of sedition and sentenced to the pillory [= pręgierz]. On 2 December, Fatio stood on a scaffold at Charing Cross with an inscription on his hat describing him as an accomplice in spreading „wicked and counterfeit prophecies”. By the influence of the Duke of Ormonde, to whose brother, Lord Arran, Fatio had been tutor, he was protected from the violence of the mob.

Fatio was among those who believed in the prophecy that Thomas Emes would be raised from the dead, attracting ridicule and condemnation even from his own brother. In 1711 Fatio travelled to Berlin, Halle, and Vienna as a missionary of the French prophets. A second mission in 1712–13 took him to Stockholm, Prussia, Halle, Constantinople, Smyrna, and Rome. After his return to England, Fatio retired to Worcester, where he formed some congenial friendships and busied himself with scientific pursuits, alchemy, and study of the cabbala. In 1732, through the influence of John Conduitt, Newton’s nephew-in-law, Fatio endeavoured unsuccessfully to obtain a reward for having saved the Prince of Orange from Count Fenil’s kidnapping plot.**”

Tak czy inaczej, w owym 1693 Newton znalazł sie niejako na rozdrożu. Z jednej strony, jego dalsza kariera akademicka była zamknięta – toż nawet w Anglii był heretykiem:

„Odrzucił dogmat o Trójcy, jednakże manuskrypt wysłany do Johna Locke’a w 1690, w którym kwestionował jej istnienie nie został opublikowany za jego życia. Ze względu na swoją wysoką pozycję społeczną i potencjalny sprzeciw czynników kościelnych Newton nigdy publicznie nie głosił tego poglądu.”

Z drugiej strony, jako zawzięty wig, od początku stał po stronie tzw. Chwalebnej Rewolucji – wszak nawet posłował do parlamentu w latach w 1689–90 i 1701–02. Przełom nastąpił w maju 1694, kiedy to bliski znajomy Newtona z Cambridge, Karol Montagu (przyszły lord Halifax) został Kanclerzem Skarbu.

CDN, czyli przyrodnia siostrzenica…

**) In 1684, Fatio became acquainted with the Piedmontese Count Fenil, who, having offended the Duke of Savoy and the King of France, had taken refuge in the house of Fatio’s maternal grandfather in Alsace, and then at Duillier. Fenil confided to Fatio his plan to stage a raid on the beach at Scheveningen to kidnap the Dutch Prince William of Orange. Fenil showed Fatio a letter from the Marquis de Louvois, the French Secretary of State, approving of the kidnapping, offering the king’s pardon, and enclosing an order for money. Fatio betrayed Fenil’s plot to Gilbert Burnet, whom he then accompanied to Holland in 1686 to warn Prince William.

Reklamy

6 myśli na temat “Bank of England, Newton i jego urocza siostrzenica”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s