Wieczne interesy Anglii

Louis de Silvestre  (1675–1760). Wersal

__

Powyższy obraz namalowany w 1715 ukazuje jedną z ostatnich audiencji Ludwika XIV. na której przyjął, tak się złożyło, królewicza Fryderyka Augusta, przyszłego króla Polski. Ów rok 1715 oraz rok następny, śmierci Leibniza i jego nędznego pogrzebu, symbolizują coś więcej – moment w którym rewolucyjne siły tzw. oświecenia uzyskały definitywną przewagę i doprowadziły Europę poprzez kolejne hekatomby, do dzisiejszej degrengolady. Wielką rolę w ideologicznej wojnie odegrało wtedy powstanie „newtonowskiej” fizyki.

Zadziwiające jak mało się w Polsce pisze, kto wówczas stał za tą oświeconą filozofią śmierci, bo przecież sam Izaak Newton i jego fizyka były jedynie inspiracją i „punktem odbicia”**. Chodzi mi przede wszystkim o tzw. szkockie oświecenie, które w polskiej wiki nie ma w ogóle odrębnego wpisu! (Stąd być może kuriozalne poglądy o po-reformacyjnych Szkotach jako ofiarach wielkiej polityki.) A wystarczy spojrzeć na trójkę największych szkockich luminarzy, budujących wtedy swoje tak słynne narracje i ideologie w bezpośredniej inspiracji fizyką Newtona właśnie: Francisa HutchesonaDavida Hume i Adama Smitha.

Faktem jest, że ojcem duchowym*** tego szkockiego, jak i francuskiego, oświecenia był Anglik, John Locke, którego idee rozpropagował w Szkocji ów Hutcheson. I dlatego warto tu przypomnieć, że to już w 1689 Locke został niejako „oficerem prowadzącym” Izaaka. Rola Locke’a jako akuszera nowej ideologii była wielka, ale popatrzmy na listę jego bezpośrednich, najwybitniejszych następców: Hume, Smith, Voltaire i Rousseau – to była ekipa jak się patrzy! We Francji przede wszystkim ci dwaj ostatni doprowadzili do tego zadziwiającego, wszechogarniającego paraliżu umysłowego i w efekcie do wybuchu rewolucji, czyli zbiorowego szaleństwa oraz samobójstwa wspaniałego królestwa. W Anglii z kolei, szkocka ideologia zaowocowała „teorią i praktyką” straszliwej partii wigów.
__

Mówi się, że to Napoleon (co podobno nie jest prawdą) stwierdził pogardliwie i w sumie prymitywnie, iż Anglicy to nacja sklepikarzy. Tymczasem mało kto pamięta słowa z 1776 owego Adama Smitha:

Stworzenie wielkiego imperium wyłącznie w celu wychowania ludzi-klientów może na pierwszy rzut oka wydawać się projektem odpowiednim dla narodu sklepikarzy. Jest to jednak projekt całkowicie niezdatny dla narodu sklepikarzy, ale bardzo odpowiedni dla narodu, którego rząd jest pod wpływem sklepikarzy…

To found a great empire for the sole purpose of raising up a people of customers may at first sight appear a project fit only for a nation of shopkeepers. It is, however, a project altogether unfit for a nation of shopkeepers; but extremely fit for a nation whose government is influenced by shopkeepers.”

–  Adam Smith, The Wealth of Nations

Kropkę nad i postawił Henry John Temple, 3. wicehrabia Palmerston KG (ur. 20 października 1784, zm. 18 października 1865) – angielski polityk i arystokrata, premier oraz wielokrotny minister. Od 1807 r. członek Izby Gmin, do roku 1828 członek partii torysów, następnie wigów:

„Nie mamy ani wiecznych sojuszników, ani nieustannych wrogów; wieczne i nieustanne są nasze interesy, za którymi mamy obowiązek podążać

We have no eternal allies, and we have no perpetual enemies. Our interests are eternal and perpetual, and those interests it is our duty to follow…”

— Speech to the House of Commons (1 March 1848).

___

**) Wystarczy zobaczyć co wypisywał ten dureń Wolter, dając wyjątkowy przykład trywializacji i braku jakiegokolwiek głębszego zrozumienia fizyki newtonowskiej.

***) Nie wolno nam tu zapomnieć o praojcu owych „wolnomyślicieli”, Tomaszu Hobbes.

PS. Szkockie uzupełnienie:

https://bosonweb.wordpress.com/2017/10/09/szkoci-uber-alles/

https://bosonweb.wordpress.com/2017/05/24/szkoci-zawsze-najbardziej-zajadli/

Reklamy

2 myśli na temat “Wieczne interesy Anglii”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s