Szwedzka barbaria

Panorama Warszawy w 1656 wedle Erika Dahlberga, tuż przed jej zniszczeniem…

***

Pisałem już wcześniej o szwedzkim wynalazku nowoczesnej wojny totalnej oraz o metodycznej szwedzkiej grabieży i złodziejstwie, centralnie planowanych i bardzo skrupulatnie wykonywanych.

Na swój sposób najlepszym tego symbolem stała się postać Erika Dahlbergha – autora słynnej panoramy tamtej Warszawy z 1656 (vide wyżej) – którą szczególnie polecam w dobrej rozdzielczości. Biogram autora uświadomił mi, iż „sławni” fotografowie z niezwyciężonego Wehrmachtu znowu mieli szwedzkiego prekursora – okazuje się, że imić Dahlbergh wykonał setki grafik polskich miast tuż przed ich zniszczeniem przez szwedzki potop.

Myślę, że ta wielka, (skądinąd znakomita) dokumentalna praca miała dwoisty cel – sławić (wy)czyny Karola Gustawa, ale przede wszystkim dokumentować osiągnięcia polskiej cywilizacji, do („naukowego”) wykorzystania u siebie, w szwedzkiej „zreformowanej” barbarii. Z drugiej strony, pominąwszy barbarzyńską stronę tego dzieła, można zadać retoryczne acz istotne dla nas pytanie – czy ktoś wydał w Polsce te bezcenne dla naszej historii grafiki wraz z odpowiednim omówieniem? Na razie, musi wystarczyć wikipedia i polona

Szwedzki najazd często jest porównywany do hitlerowskiego. W szczegółach taktycznych były czasem jednak pewne różnice. Np. w traktowaniu Biblioteki Jagiellońskiej – Szwedzi po prostu grabili wszystko, choć w przypadku Jagiellonki nieco się spóźnili. Tymczasem Herr Dr. Hans Frank stał się jej „dobroczyńcą” – w 1942 zakupił w Lyonie za 50 000 reichsmarek kolekcję szopenianów, w tym kilka rękopisów Fryderyka Chopina, które są do dzisiaj w jej zbiorach… Od października 1943 do 1945 były wystawione na specjalnej wystawie chopinowskiej w owej Jagiellonce. Szwedzi do tej pory praktycznie nic nam nie oddali…

PS. Wszystko o Szwecji: https://bosonweb.wordpress.com/tag/szwecja/

 

Reklamy

6 myśli na temat “Szwedzka barbaria”

  1. Kruszwica czyli miasto które liczyło 8 mieszkańców

    ***

    „Kruszwica swoją starością może się równać razem z Kaliszem. Przebiegały przez nią różne szlaki komunikacyjne, ale również ludzi przyciągały tu żyzne gleby, dość dobrze rozwinięte rolnictwo. …

    Pierwszy gród kruszwicki powstał 4 tysiące lat temu. Niektóre dowody wskazują na to, iż na tych ziemiach przebywali ludzie już 8 tysięcy lat temu. Szczególnie intensywne osadnictwo było wokół Gopła w okresie trwania kultury łużyckiej od schyłku epoki brązu, a głównie z okresów Hallstatt C (700-550) i Halstatt D (550-400 lat p.n.e.). Ludność tutejsza miała swoje osiedla na wyspach Gopła. Dwie osady z owego okresu odkryto m.in. na obu wyspach – Ostrowie Rzępowskim i Zamkowym, który obecnie tworzą Półwysep Rzępowski. …

    Zwiększenie osadnictwa nastąpiło w pierwszych wiekach naszej ery. Odkryto osady na terenie Starego Rynku w Kruszwicy. Istniała ona około VI w n.e., w czasie którego umieszcza się legendę o Czechu, Lechu i Rusie, reprezentowanych u różnych grup Słowian. Rozwojowi osadnictwa w regionie nadgoplańskim sprzyjały okoliczność: urodzajna ziemia, jezioro rybne, źródła solankowe i przebiegające przez te tereny szlaki handlowe:

    Szlak bursztynowy, z południa Europy znad Dunaju przez Bramę Morawską, Opole, Kalisz, Konin, Kruszwicę i Inowrocław do Bałtyku,

    Szlak łączący Ruś z Gnieznem i Poznaniem.

    W IX wieku Geograf Bawarski opisuje, że Kruszwicy podlegało 400 albo i więcej grodów. To tu swoją stolicę mieli Popielidzi, gdzie potem rozegrał się dramat króla Popiela. Goplanie mieli dogodne położenie, gdyż sąsiadowali z plemieniem Polan, z którym niejednokrotnie mieli konflikty, ale jednak złączyli się w jedno państwo. …

    Po przyjęciu chrześcijaństwa w drugiej połowie X wieku na podgrodziu pobudowano kościół (oraculum) pod wezwaniem św. Wita, który spełniał role kościoła grodzkiego. Na wschodnim brzegu na początku XII w. (1120-1140r.) zbudowano kościół pw. św. Piotra, który w założeniu pełnić miał rolę katedry dla nowo utworzonej diecezji kujawskiej. Prawdopodobnie podczas zjazdu książąt polskich (synów B. Krzywoustego) z margrabią brandenburskim Albrechtem Niedźwiedziem erygowano nowy kościół szpitalny pw. św. Gotarda. W wykazie świętopietrza z lat 1320-1325 czytamy o kościele parafialnym Kruszwicy pw. św. Klemensa (obecnie na tym miejscu znajduje się kościół pw. św. Teresy. Z dawnych świątyń pozostała tylko jedna, znana bardziej jako Bazylika św. Piotra i Pawła w Kruszwicy.

    Kruszwica była poważnym środkiem handlowym i rzemieślniczym. Mieszkańcy grodu zajmowali się rzemiosłem i produkcją rozmaitych wyrobów z metali nieżelaznych i szkła. W roku 1959 odkryto na dobrze zachowany piec odlewniczy i glinianą łyżkę z VIII i IX wieku. Znaleziono również ciekawą ceramikę z VI wieku. Pod koniec IX wieku w Kruszwicy mieszkało około 4000 ludzi. Wśród nich byli: rogownicy, tokarze, bednarze, zdunowie, kowale, kamieniarze, rybacy, myśliwi, złotnicy, budowniczowie statków, ogrodnicy i rolnicy. Początek produkcji szkła datuje się na schyłek XI i XII wieku, bo z tego wieku odkryto kilka dużych pieców do wytopu szkła. W okresie wczesnośredniowiecznym w kruszwickich hutach produkowano rudy żelaza, występujących na łąkach i mokradłach. …

    W Kruszwica pełniła w monarchii wczesnopiastowskiej rolę „sedes regni principales”. W okresie rządów Kazimierza Odnowiciela Kruszwica pełniła bardzo ważną rolę, albowiem jako jeden z nielicznych ośrodków oparła się rakcji pogańskiej jak również została oszczędzona w okresie nazjazdu księcia czeskiego Brzetysława. …

    8 czerwca 1422 roku król Władysław Jagiełło nadał Kruszwicy potwierdzenie praw miejskich w Żninie, gdzie przebywał tu na postoju w czasie podróży do Gniezna. Tym samym wyznaczył targ tygodniowy na sobotę i trzydniowy jarmark na dzień św. Klemensa (23 listopada) z wolnym handlem. Miasto odtąd miało własny samorząd z burmistrzem i wybieraną radą. Kruszwica była też siedzibą powiatu w województwie brzesko-kujawskim, a na zamku rezydowali starostowie królewscy. Pierwszym starostą był Piotr Małocha z Małochowa od 1377 roku. Otrzymał on Kruszwicę z zastaw za 2000 grzywien od królowej matki Elżbiety. Po uzyskaniu praw miejskich miasto ustaliło swój herb – gruszę.

    Między 1422 a 1471 ustalił się powiat kruszwicki, który przetrwał do XVIII wieku. Ulegał on częstym zmianom granic, kurczył się i rozciągał pod wpływem różnorodnych zmian politycznych i gospodarczych.

    W 1460 roku Kazimierz IV Jagiellończyk nadał dalsze przywileje Kruszwicy zwalniając mieszczan od wszystkich opłat za uczestnictwo w targach w Brześciu, Inowrocławiu, Radziejowie i innych miastach. Zygmunt III Waza w roku 1592 ustanowił tu 4 jarmarki.

    Pieczęć miasta pochodzi z 1553 roku, a jej wersja zmieniona z 1582 roku. Brak jest dowodów na to, że miasto posiadało pieczęć wcześniej, jako ciekawostkę można wymienić herb miasta na pieczęci poborowej z roku 1580, przedstawiający kielich z hostią z napisem: „Sigillium civitatis Crusviciensis”. …

    Gdy Szwedzi wkroczyli na ziemie Polski, ich wojska zajęły w 1655 roku Kruszwicę. Opuścili ją 18 czerwca 1657 roku niszcząc i podpalając miasto, spaleniu uległ także most. Pewna opowieść mówi, że pewien Adam odkupił od Szwedów Bazylikę Kolegiatę i Zamek kruszwicki [patrz u góry], ale wojska wroga i tak zniszczyły zamek pozostawiając Mysią Wieżę. Po tym wydarzeniu miasto liczyło 8 mieszkańców. I tak w stanie wielkiej ruiny miasto przebywa przez niemal dwa wieki.”

    Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s