Zapomniany prekursor i terrorysta

Bolesław Motz (1865-1935) – „prekursor urologii polskiej” nie ma hasła w polskiej wiki**, mimo że był swego czasu ważnym działaczem PPSu i senatorem II RP. Czy to nie dziwne?

A przecież podobnie jak ten pieszczoch socjalistów – Ignacy Mościcki – był wybitnym uczonym. Mało tego, też zaczynał jako terrorysta, i to mocniej:

„Jednym z założeń frakcji był zamach na cara Aleksandra III, w przygotowaniach, do którego Bolesław Motz brał czynny udział. Do zamachu, planowanego na 1 marca 1887 roku, jednak nie doszło, a w wyniku donosu, po którym nastąpiła fala aresztowań, w marcu 1887 roku aresztowany został również Bolesław Motz. Skazany został wtedy, na dwa lata więzienia w Twierdzy Pietropawłowskiej. Po opuszczeniu więzienia wyjechał do Paryża, gdzie w 1890 roku rozpoczął studia medyczne, które ukończył w 1894 roku…

W czasie studiów w Paryżu aktywnie działał w polskim stowarzyszeniu „Spójnia”, a następnie od 1892 roku w grupie skupionej przy „Przeglądzie Socjalistycznym”. Od 1899 roku był członkiem sekcji paryskiej Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich. Był też członkiem Zjednoczenia Towarzyskiego Młodzieży Polskiej za Granicą i komisji wydawniczej Towarzystwa Młodzieży Postępowej. W czasie I wojny światowej, w 1915 roku, współorganizował Komitet Wolnej Polski w Paryżu. Był też jednym z twórców działu prasowego Komitetu i współredagował takie tytuły jak „L’Echo Polonais” oraz „La Tribune Polonaise”. Swoje artykuły publikował pod pseudonimami „Facet” lub „W. Podlaski”.”

Motz był jednym z organizatorów pierwszych polskich oddziałów we Francji, tzw. bajończyków.***

„Po przewrocie majowym dokonanym przez Józefa Piłsudskiego w 1926 roku, Bolesław Motz był w Polsce bardzo honorowany. W 1926 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim, a w 1927 roku Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Polonia Restituta. W marcu 1928 roku, mimo iż mieszkał w Paryżu, został wybrany do II Kadencji Senatu Rzeczpospolitej Polskiej z ramienia PSL „Wyzwolenie” z województwa lubelskiego. Podczas tej kadencji pracował w komisji spraw zagranicznych oraz w komisji wojskowej. Regularnie dojeżdżał z Paryża na sesje parlamentu. W listopadzie 1930 roku został ponownie wybrany do III Kadencji Senatu RP. Od 1931 roku był członkiem Stronnictwa Ludowego, a w latach 1933-35 pełnił funkcję członka Rady Naczelnej SL. Po tzw. sprawie brzeskiej, był w opozycji do J. Piłsudskiego i BBWR, wspierał materialnie niektórych więźniów brzeskich i utrzymywał z nimi korespondencję.”

Mało tego, trafiłem na ślad bardzo bliskiej znajomości Motza ze znanym brytyjskim agentem, Williamem J. Rose. To ów Rose na przełomie 1918-9 dostał w Paryżu od Motza list polecający do samego Piłsudskiego z którym następnie przeprowadził wywiad, jako pierwszy zachodni „dziennikarz”.

Sprawa jest rozwojowa…

__

„Bolesław Motz urodził się 20 (lub 23) kwietnia 1865 roku w Radzyniu Podlaskim. Pochodził ze spolonizowanej niemieckiej rodziny. Jego ojciec Antoni Motz był naczelnikiem stacji kolejowej w Białej Podlaskiej, matka Antonina Motz z domu Wytych (Wittig) zajmowała się prowadzeniem domu.”

__

**) Ma za to skromny wpis w tej francuskiej: https://fr.wikipedia.org/wiki/Bolesław_Motz

***) „En 1914, il fonde à Paris, avec d’autres compatriotes le Comité de volontaires polonais lequel siège au 10 de la Rue Notre-Dame-de-Lorette, et qui se donne pour action l’enrôlement de jeunes Polonais pour se battre aux côtés de la France (Légion des Bayonnais)1.”

 

Reklamy

2 myśli na temat “Zapomniany prekursor i terrorysta”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s