Cywilizacja grecko-chrześcijańska

Według Feliksa Konecznego cywilizacja łacińska opiera się na greckiej filozofii, rzymskim prawie i etyce chrześcijańskiej. Nie do końca się z tym zgadzam – wolę określanie Christianitas po prostu jako cywilizacji grecko-chrześcijańskiej, czyli jako połączenia greckiego rozumu – ratio z chrześcijańską wiarą – fides. Wszak Ewangelie napisano po grecku, a Rzym po prostu dał chrześcijaństwu „oprawę organizacyjną”, czyli nadał fides et ratio ramy „praktyczne”.

Wyśpiewujemy przecież A Słowo ciałem się stało i mieszkało między nami – owo Słowo to w greckim oryginale logos czyli rozumność.  Rozum był więc i jest kamieniem węgielnym nie tylko filozofii ale także teologii chrześcijańskiej. Warto tu zaznaczyć zasadniczą w tym różnicę wobec islamu, który zdecydowanie odrzuca określanie Boga rozumnym (i w  ogóle nadawanie mu jakichkolwiek przymiotów) i w szczególności odnajdywania obrazu Boga w świecie doczesnym. Albowiem wszechmocny Allah nie może być niczym skrępowany a wiernym „za wszystko” mają wystarczyć przepisy Koranu. Jednak Islam nie od razu odrzucił ratio – stało się to „dopiero” w XII wieku, pod wpływem pism Al-Gazali’ego – Cele filozofów i Sprzeczności filozofów. Chrześcijaństwo przeciwnie – dzieła św. Tomasza z Akwinu z XIII wieku są najlepszym tego przykładem.

Ataki na katolicki rozum szły dwutorowo od samego zarania Kościoła. Z jednej strony próbowano Go niejako oderwać od ratio, czym zajmowała się chodźby rewolucja protestancka. Dzisiaj można dla odmiany mówić o próbie islamizacji. Z drugiej strony, wzmacniano w szeroko pojętej kulturze nawiązania do stricte pogańskiej myśli i tradycji greckiej (czyli wykonując drogę dokładnie w odwrotnym kierunku niż choćby św. Augustyn) – wpierw to byli włoscy humaniści w opowiedzi na zdumiewający katolicki renesans XII wieku. Potem z kolei skrajni scjentyści w odpowiedzi na sukcesy jezuickiej kontrreformacji. I tak to się plecie po dziś dzień – co moim zdaniem tylko pokazuje jak fundametalnie ważnym to jest zagadnieniem.**

Zatem nie należy bać się Greków, czy ich nienawidzieć, ale wręcz przeciwnie – pamiętać o tym co dali najważniejszego, ale mieć oko na prowokatorów i fałszywych proroków:

opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/encykliki/fides_ratio_0.html

w2.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_14091998_fides-et-ratio.html

**) boson.szkolanawigatorow.pl/fizyka-i-teologia

 

2 myśli na temat “Cywilizacja grecko-chrześcijańska”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s