Nieszczęsny wisielec i narodziny opinii publicznej

3 marca 1762 parlament Tuluzy** skazał 63-letniego Jana Calas na śmierć przez łamanie kołem za zamordowanie swojego syna, 29-letniego Marka Antoniego. Następnego dnia wyrok wykonano. Jan (Jean) Calas był głową jednej z nielicznych rodzin kalwińskich które zostały w tym mieście po edykcie królewskim z 1685. Jeden z czterech jego synów, Ludwik, pięć lat wcześniej konwertował na katolicyzm i wstąpił do Białego Bractwa Pokutnego (franc. La Confrérie de pénitents blancs). Wedle oskarżenia najstarszy syn, ów Marek Antoni, nosił się z zamiarem konwersji i dlatego zginął. Trzeci syn Piotr, który był świadkiem i zaprzeczał winie ojca, został skazany na bezterminową banicję.

Jeszcze w owym 1762 Piotr wylądował w Genewie gdzie spotkał Woltera, który stał się wielkim orędownikiem niewinności Jana Calas. Warto tu dodać, że w 1759 Wolter przeniósł się do Ferney, tuż przy granicy szwajcarskiej – raptem 4 km od brzegu Lemanu, i niewiele dalej od samej Genewy. No i to, że działo to się wszystko w czasie kulminacji pierwszej wojny światowej, zwanej wojną siedmioletnią.

Wolter z takim powodzeniem zaktywizował „czytelników”, że 4 czerwca 1764 Rada Królewska zarządziła kasację wyroku, którą to kasację zresztą parlament Tuluzy odrzucił. Jednak Wolter odniósł wielki triumf – wynalazł pojęcia-narzędzia czyli tzw. „sprawę/skandal/aferę” (l’affaire) oraz tzw. opinię publiczną. Już w 1763 pisał o potędze „opinii”, a w 1764:

„Opinia rządzi światem, ale na dłuższą metę to filozofowie kształtują opinię”.

boson.szkolanawigatorow.pl/to-francuzi-wymyslili-fejsbuk-czy-jednak-anglicy

**) Parlament w Tuluzie (jak i w Paryżu) był zdominowany przez jansenistów.
___
À M. HELVÉTIUS[1].
Avril 1761.

Mademoiselle protégeait l’abbé Cotin ; la reine protège l’abbé Trublet ; c’est le sort des grands génies.

Principibus placuisse viris non ultima laus est.

(Hor., ép. vii, liv. I.)

On m’assure cependant que M. Saurin entrera cette fois-ci[2]. Cela est juste ; quand on a reçu un sot, il faut avoir un homme d’esprit pour faire le contre-poids. Vous allez sans doute à Voré. Mes respects à Midas Omer avant votre départ ; mais mille amitiés réelles à M. Saurin.

Ô philosophes, philosophes ! soyez unis contre les ennemis de la raison humaine. Écrasez l’infâme tout doucement.

  1. Éditeurs, Bavoux et François.
  2. Il fut admis en effet.

 

Reklamy

3 myśli na temat “Nieszczęsny wisielec i narodziny opinii publicznej”

  1. … w liście do Helwecjusza w kwietniu 1761 Wolter napisał: „Une fois que nous aurons détruit les jésuites, nous aurons beau jeu contre l’Infâme” (Jak tylko zniszczymy jezuitów, pięknie zagramy z tym Nikczemnym; tj. z Papieżem, ew. Kościołem…).

    boson.szkolanawigatorow.pl/fizyka-manipulacji-czyli-jak-wolter-z-leninem-fizyke-wykadali

    … a przy okazji: https://bosonweb.wordpress.com/2018/04/20/papiez-i-zydzi-w-polsce-akcja-i-reakcja/

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s