Ta cudowna Karolina

ANP2

Punktem zwrotnym w dziejach europejskiej – i światowej – dyplomacji było utworzenie sieci stałych przedstawicielstw w poszczególnych państwach europejskich. Stanowiło to całkowicie nową jakość w dziejach dyplomacji, gdyż zmieniło charakter wzajemnych relacji pomiędzy państwami, jak również wywarło istotny wpływ na funkcjonowanie służby dyplomatycznej. Jakkolwiek powszechnie uważa się, że nowożytna dyplomacja narodziła się w Wenecji, mającej rozległe kontakty handlowe i polityczne (sprawy tureckie), to jednak należy tu dodać, że niemal równolegle w drugiej połowie XV w. sieć stałych placówek dyplomatycznych utworzyła Stolica Apostolska. A dodatkowo istotny jest fakt, że to właśnie papiestwo było jedyną instytucją, która po upadku cesarstwa zachodniego dysponowała i rozwijała własną służbą dyplomatyczną. Dlatego też miało najdłuższą tradycję i doświadczenie w tej kwestii…

Z powyższych względów materiały źródłowe sporządzone w ciągu wieków przez papieski Sekretariat Stanu, a zachowane niemal w całości w Archiwum Watykańskim i Sekretariacie Stanu, mają wyjątkową wartość jako źródło historyczne. Zazwyczaj przy podejmowaniu różnych tematów wyodrębniamy materiały źródłowe pierwszorzędne, sine qua non – bez zbadania których nie mamy szans na dogłębne merytorycznie i poprawne metodologicznie opracowanie badanych zagadnień.

Zazwyczaj takie materiały wytwarzają instytucje, których działalnością się zajmujemy, takie jak ministerstwo spraw zagranicznych przy omawianiu np. wzajemnych relacji polsko-francuskich. Do takiej grupy niezwykle ważnych materiałów, odnoszących się nie tylko do historii Kościoła, lecz również do polityki, kultury i nauki, należy zaliczyć także akta nuncjatur papieskich. Decyduje o tym zarówno fakt, że mają one ogromną wartość merytoryczną, ich różnorodność tematyczna, jak i zachowanie się nuncjatur papieskich do czasów współczesnych niemal w całości, a w poszczególnych zbiorach występują nieliczne braki. Ma to znaczenie zwłaszcza w takich krajach jak Polska, gdzie burze dziejowe dotkliwie spustoszyły polskie archiwa.

Z tych też powodów po otwarciu Archiwum Watykańskiego przez Leona XIII w 1881 r. większość państw europejskich podjęła trud wydawania akt nuncjatur drukiem i czyni tak już przez ponad sto lat. Francuzi wydają akta nuncjatury w seriach Acta Nuntiaturae Gallicae i Nonciatures de France, Niemcy – w seriach Nuntiaturberichte aus Deutschland, Austriacy – w seriach akt nuncjatury niemieckiej i wiedeńskiej, Włosi publikują akta nuncjatur z poszczególnych państw włoskich: Wenecji, Neapolu, Florencji, Sabaudii itd. Akta nuncjatur wydają Belgowie, Czesi, a także inne nacje. Również w Polsce, pomimo niesprzyjających przez długi czas od otwarcia Archiwum Watykańskiego warunków politycznych, rozbiorów, krótkiego czasu niepodległości w okresie międzywojennym i dyktatury komunistycznej, uczeni doceniali znaczenie publikacji akt nuncjatury warszawskiej. Pierwszy rekonesans uczeni z Polskiej Akademii Umiejętności z Krakowa zrobili u schyłku XIX w. Później, po długiej przerwie, jakkolwiek władze państwowe nie doceniały naukowej wagi publikacji akt nuncjatury, trud ten wzięła na swoje barki śp. Karolina Lanckorońska**, finansując ich wydanie, i tak jest po dzień dzisiejszy.” pau.krakow.pl/index.php/pl/wydawnictwo/publikacje-on-line/acta-nuntiaturae-polonae/wykaz-wydanych-woluminow

**) vide albrecht-karolina-on-line-i-stracona-szansa/

Reklamy

Jeden komentarz na temat “Ta cudowna Karolina”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s