UW i UJ czyli nasza akademia i poważni gracze

W szkole antropologii w Paryżu (École d’anthropologie) – pierwszej na świecie – studiował w 1885 sam Ludwik Krzywicki**. Po dwuletnim pobycie w Płocku w 1888 Krzywicki zamieszkał w Warszawie. Od chwili powstania Związku Robotników Polskich stał się obok Juliana Marchlewskiego aktywnym jego działaczem i czołowym teoretykiem.

W połowie lat dziewięćdziesiątych XIX wieku Krzywicki zaczyna być postrzegany w polskim życiu naukowym jako poważny badacz***. Szczególnie rok 1893 przyniósł mu znaczące sukcesy: nagroda Kasy im. Mianowskiego za wydaną rok wcześniej rozprawę Kurpie (na jej podstawie Krzywicki w 1906 roku doktoryzował się na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie), publikacja pracy Ludy. Zarys antropologii etnicznej, wystąpienie The Primitive Horde: a Study of the Rite of Circumcision na międzynarodowym Kongresie Folklorystów w Chicago, gdzie przedstawił pierwszą koncepcję dzieła swojego życia znanego pod tytułem Horda pierwotna.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości pracował w kilku placówkach naukowo-badawczych i uczelniach. Kierował katedrą historii ustrojów społecznych Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutem Gospodarstwa Społecznego. Pod jego to właśnie kierownictwem pracę dyplomową pt. Prot Potocki w roli kupca i przemysłowca ukończył w 1928 Leon Koźmiński, ten Koźmiński. Z kolei w 1937 Wiktor Kornatowski
opublikował swoją rozprawę doktorską pt. Kryzys bankowy w Polsce 1793 roku. Upadłość Teppera, Szulca, Kabryta, Prota Potockiego, Łyszkiewicza i Heyzlera. Opiekunem Kornatowskiego był oczywiście Krzywicki, który w dodatku napisał krótką przedmowę do tejże publikacji. To się nazywa poważne podejście do sprawy…

Następcą Krzywickiego, zmarłego w 1941, był niejako Henryk Jabłoński, profesor na UW i przewodniczący Rady Państwa w peerelu, pepeesowiec, zaliczany do „puławian”. Autor rewelacyjnych publikacji nt. finansów II RPvide tajemniczy-henryk-i-jego-londynska-demaskacja

Z kolei najpotężniejszy obecnie człowiek w Polsce południowej, czyli „bezpartyjny” prezydent Krakowa od 17 lat, prof. Jacek Majchrowski, dziekan Wydziału Prawa i Administracji UJ, był redaktorem książki Kto był kim w II Rzeczypospolitej, która wyszła w 1994. Wcześniej napisał książki pt. Silni-zwarci-gotowi. Myśl polityczna Obozu Zjednoczenia Narodowego (1985) oraz Ugrupowania monarchistyczne w latach Drugiej Rzeczypospolitej (1988). No, a w 1999 współtworzył SLD – nie ma co, poważny gracz z tego Majchrowskiego, tak jak z Krzywickiego czy Jabłońskiego.

PS. Nihil novi… mówi się iż tzw. pierwsza i druga wojna światowa to faktycznie była jedna wielka wojna „trzydziestoletnia” z interludium pośrodku. Warto zauważyć, że już wcześniej mieliśmy tę „oryginalną” wojnę 30-letnią, w XVII wieku. Wtedy też były dwie jej części, wpierw ta „zachodnia”, a po niej ta „wschodnia” czyli wielki atak na Rzeczpospolitą…

___

**) pl.wikipedia.org/wiki/Paul_Broca

Krzywicki poznał rosyjską Żydówkę Rachelę Feldberg w 1884 roku w Zurychu, w grupie międzynarodowych działaczy Proletariatu. Brat Racheli „był nadwornym laryngologiem cara, a siostra śpiewaczką opery petersburskiej”, ona sama zaś w latach 1881–1883 studiowała medycynę na Wyższych Kursach Naukowych dla kobiet w Petersburgu, zwanych Kursami Bestużewskimi, i działała w Narodnej Woli. Po zamachu bombowym dokonanym przez jednego z działaczy tej organizacji, Polaka Ignacego Hryniewieckiego, na cara Aleksandra II w 1881 roku, aby uniknąć aresztowania, przeniosła się na studia medyczne do Zurychu. Ludwik i Rachela zawarli małżeństwo w 1886 roku we Lwowie, a niedługo później zamieszkali na stałe w Warszawie, gdzie żona nauczyła się języka polskiego, prowadziła początkowo własne badania etnograficzne, a następnie pomagała mężowi, tłumacząc jego artykuły na język rosyjski. Swoistą ramą egzystencjalną pierwszej dekady ich związku są narodziny synów: starszy syn – Aleksander – urodził się rok po ślubie, młodszy – Jerzy – rok po powrocie Krzywickiego z kwerendy w Londynie. apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/sztukaedycji/article/viewFile/SE.2017.0011/1351

***) Największym sukcesem R[eymont]-a stał się, zainspirowany przez Aleksandra Świętochowskiego, reportaż Pielgrzymka do Jasnej Góry („Tyg. Illustr. 1894 nr 24–36, W. 1895); Ludwik Krzywicki uznał go za «poważny przyczynek do psychologii gromadnej» kim-byl-zelenski-ten-czlowiek-orkiestra/

2 myśli na temat “UW i UJ czyli nasza akademia i poważni gracze”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s