Krymska flama Mickiewicza i ten Iwan – „wyjątkowa kreatura”

Сабанские казармы на Канатной улице (бывший лабаз Иеронима Собаньского)[6]

__

Pamiętacie tego prężnego targowiczanina, Michała Sobańskiego, któremu z nieba spadła wielka pożyczka holenderska? Otóż tak się składa, że ów Michał miał (dużo) młodszego brata Hieronima, którego poślubiła owa sławna Karolina z domu Rzewuska – córka rosyjskiego senatora Adama, siostra Adama, Henryka i Ewy Hańskiej-Balzakowej oraz agentka policji carskiej, przyjaciółka Adama MickiewiczaW młodości oddziałała na nią przebywająca w Wiedniu Rozalia z Lubomirskich Rzewuska, była żona «Emira» Wacława*, która zasugerowała jej podjęcie współpracy z wywiadem. Zimą 1814 została przez ojca wydana za mąż za Hieronima Sobańskiego, bogatego ziemianina z Bałanówki na Podolu, dorabiającego się na spekulacjach zbożowych [patrz u góry!], marszałka pow. olhopolskiego; już jednak w r. 1816 uzyskała z nim separację, a formalnie rozwiodła się z nim w r. 1825.

Skandal wywołał romans S-iej z narzeczonym siostry, który odebrał sobie życie. W r. 1817 związała się z gen. Janem Wittem**, określana była przez opinię publiczną jako «najemna nałożnica». Podejmowała z wielką zręcznością różne usługi szpiegowskie, sekretarzowała Wittowi, redagując donosy. Odkryła sprzysiężenia na południu Rosji, przechwyciła pierwszy ślad spisku dekabrystowskiego. Prowadziła w Odessie salon literacko-muzyczny, w którym w r. 1825 bywał Adam Mickiewicz [jego syn spalił wszystkie listy wieszcza do Sobańskiej, „nieznane są szczegóły ich wieloletniej znajomości”]… Poeta, niezbyt orientujący się w odgrywanej przez S-ą roli [uha, ha], czuł się dobrze w jej domu, a występowanie w jej towarzystwie uważał za pewną osłonę przed policją.*** Prawdopodobnie Mickiewicz miał ją na myśli, gdy w liście do Margaret Fuller z 26 IV 1847 wspominał ją jako osobę wówczas, «w całym blasku swej piękności», «dobrą i czułą», do której zaczynał się przywiązywać, ale obraził się, spostrzegłszy, że chciała go ona uważać tylko «za jednego z wielu». Uczucia do S-iej zainspirowały powstanie niektórych sonetów erotycznych Mickiewicza; prawdopodobnie S. ukryta jest pod inicjałami D.D. (Donna Dżiowanna; hipotezę tę kwestionował Leonard Podhorski-Okołów). Niemniej jednak w jej posiadaniu znalazły się autografy dwu elegii Mickiewicza: „Godzina” i „Do D.D. Elegia”. Psychologiczny wizerunek S-iej pojawił się w nieogłoszonym za życia poety sonecie „Jastrząb. Na wysokości Kikineis”: «Sama w niebezpieczeństwie – drugim stawisz sidła». S. zainicjowała podróż poety na Krym (latem 1825) i w jej pierwszych etapach towarzyszyła mu m.in. wraz z Wittem, próbowała inwigilować dalszy jej etap, dając poecie karnecik do zapisu wrażeń. «Towarzyszom podróży krymskiej» dedykował Mickiewicz „Sonety krymskie” ogłoszone wraz z sonetami erotycznymi (Moskwa 1826); dedykacja taka była w jego położeniu zesłańca – jak to określał Stanisław Wasylewski – «bezcennym glejtem ochronnym». Po wyjeździe z Odessy Mickiewicz niewątpliwie korespondował z S-ą, skoro Joanna Zaleska na jego prośbę odebrała od niej w kwietniu 1828 jego listy. S. zdołała też rozkochać w sobie Aleksandra Puszkina poznanego w Kijowie w lutym 1821, spowodowała w r. 1824 jego usunięcie z Odessy (został tu służbowo przeniesiony w r. 1823). Puszkin poświęcił jej wiersz „Czto w imieni tiebie mojom?…” (wpisany do jej albumu 5 I 1830), nazwał ją «demonem który wątpił i przeczył». Z osobą S-iej było związanych też kilka innych wierszy i niedokończonych utworów prozatorskich Puszkina.Karolina wedle Puszkina…

Tuż po wybuchu powstania listopadowego 1830/31 r. wpadł na Podolu w ręce powstańców czołobitny list S-iej do szefa rosyjskiej policji politycznej A. Ch. Benckendorffa***, co zaszkodziło jej w polskiej opinii. Rozpoczęła zatem podwójną grę: gdy Witt objął po upadku powstania stanowisko wojennego gubernatora Warszawy, interweniowała na rzecz uwięzionych, powodując ich uwalnianie lub łagodzenie wyroków. Zyskała w ten sposób opinię patriotki. Równocześnie kontynuowała pracę w wywiadzie rosyjskim; działalność jej została bardzo pochlebnie oceniona przez ówczesnego namiestnika Król. Pol. I. Paskiewicza, któremu przekazywała informacje przez gen. Witta. Wyjechawszy na ślub córki do Drezna, przesyłała informacje o polskich emigrantach, m.in. o przygotowywanej wyprawie Józefa Zaliwskiego. Donosiła na uczestników i zwolenników powstania listopadowego, wszelkich «jakobinów», nie szczędząc również przyjaciół i krewnych. Pod wpływem jednak raportów posła rosyjskiego w Dreźnie Schrödera, nieświadomego jej szpiegowskiej misji, car Mikołaj I nabrał do niej nieufności, uważając ją za «intrygantkę i niecną Polkę» i po powrocie S-iej z Drezna nakazał jej w listopadzie 1832 opuścić Warszawę. S. na próżno wówczas prosiła o interwencję Benckendorffa, zapewniając go: «Żywię głęboką pogardę dla kraju, do którego mam nieszczęście należeć. Polką jestem tylko z imienia». Opuszczona przez Witta, przebywała najpierw u swej siostry Aliny Moniuszko w gub. mińskiej, potem osiadła na Wołyniu w swojej wsi Rąbany Most, a w r. 1836 na Krymie, skąd wróciła do Rąbanego Mostu. Związała się wówczas ze Stiepanem P. Czyrkowiczem (zm. 1846?), Serbem, adiutantem gen. Witta, «pokracznym teozofem», którego poślubiła (w r. 1845 został on wicegubernatorem Besarabii). S. weszła do środowiska miejscowych mistyczek, które obdarzyły ją mianem La Dolorosa.

Po śmierci drugiego męża, w 2. poł. l. czterdziestych, S. osiadła w Rzymie, gdzie zaprzyjaźniła się z Józefem Bohdanem Zaleskim, a od r. 1850 w Paryżu, tutaj przez Zaleskiego nawiązała kontakt z Mickiewiczem. W Paryżu usidliła E. Scribe’a i Ch. Sainte Beuve’a, w końcu wyszła po raz trzeci za mąż za pisarza francuskiego Julesa Lacroix (o 25 [15?] lat młodszego); prowadzili znany salon literacki przy rue St. Honoré. Pomagała pisać mężowi cykle sonetów o Komunie Paryskiej zebrane w tomie „L’année infâme 1870–1871” (Paris 1872), część z nich zadedykował Lacroix żonie. Pod koniec życia pojawiała się w kasynie gry w Homburgu, którego była akcjonariuszką, inwestowała także w akcje kolei.”

PS. Wedle Rymkiewicza, Mickiewicz poznał Iwana de Witt w Jelizawetgradzie, przed przyjazdem do Odessy. I to jachtem owego Witta Mickiewicz, Karolina oraz sam Iwan popłynęli na Krym… W latach czterdziestych i piędziesiątych Karolina jeszcze kilkukrotnie spotykała się z wieszczem Adamem. Niestety, Rymkiewicz nie wie po co.

PPS. krym-polska-caryca-i-inni/ + jak-zdobywano-morze-czarne/

____

*) Po trzecim rozbiorze Polski (w wieku 10 lat) wywieziony został przez ojca do Wiednia, kształcił się w elitarnym Theresianum (Theresianischen Militärakademie). Służył w wojsku austriackim jako inżynier miner. W roku 1805 poślubił Rozalię Aleksandrę Lubomirską… W latach 1812–1813 mieszkał w Krzemieńcu, utrzymując bliskie kontakty z Tadeuszem Czackim i jego liceum… Pozyskał zaufanie i przyjaźń przywódców szczepów beduińskich. Z wodzem rodu Roualla, Edre ibn Shalanem, zawarł przymierze krwi. Rzewuski zżył się z Beduinami – mieszkał z nimi, polował, świętował i brał udział w ich wyprawach wojennych. Kunszt wojenny i odwaga przyniosły mu uznanie i sławę. Przyjęty do 13 plemion arabskich otrzymał tytuł emira i imiona: Tadż al-Fahr („Korona sławy”), Abd al-Niszan („Sługa znaku”)…

Bliskim Wschodem zainteresował go wuj, słynny podróżnik i pisarz – Jan Potocki, który poznał go też z 2 wybitnymi ówczesnymi orientalistami wiedeńskimi Josephem Hammerem i Juliusem Klaprothem oraz z A. K. Czartoryskim. W Wiedniu Rzewuski, dzięki syryjskiemu uczonemu (Antun Arida) nauczył się 2 języków wschodnich: arabskiego i tureckiego. Był inicjatorem wiedeńskiego Towarzystwa Orientalistycznego. Założył i finansował pierwsze w świecie pismo orientalistyczne…

W 1831 podczas Powstania Listopadowego Rzewuski wystawił oddział jazdy kozackiej, przeznaczając dla niego ukochane konie arabskie. Dowodząc oddziałem w przegranej bitwie pod Daszowem, zaginął w niewyjaśnionych okolicznościach dnia 14 maja 1831… Około godziny szesnastej przednie straże wojsk polskich pod dowództwem Wacława Seweryna Rzewuskiego starły się w pobliżu Gródka ze szpicą nieprzyjacielską i zostały przez nią rozbite. Udany kontratak Pobiedzińskiego skutkował rozbiciem po kolei dwóch szwadronów jazdy rosyjskiej. Kiedy z długiego taboru polskiego wysypały się kolejne szwadrony kawalerii, odpowiednio: Aleksandra Sobańskiego, kapitana Podhorskiego i Skurata, rozochocony Pobiedziński znów uderzył na nieprzyjaciela i rozbił kolejne jego awangardy, ale w trakcie pogoni za uciekającymi zginął w lesie zakłuty lancami, co wprowadziło popłoch wśród Polaków i było przyczyną rozpoczęcia odwrotu.

Jego starszy syn Stanisław zmarł w wieku zaledwie 25 lat, w Krakowie 2 lipca owego 1831. Ten młodszy po powstaniu powrócił do rodzinnego majątku w Podhorcach i zajął się publicystyką propagując ideologię chrześcijańskiego socjalizmu pl.wikipedia.org/wiki/Leon_Rzewuski_(1808–1869)

**) Łojek: – Tak, Iwan Osipowicz de Witt. Całkowicie zruszczony. I niech pan zgadnie, kim była jego matka?
Ja: – Zofia Glavani…?
Łojek: – No właśnie, to było jej pierwsze dziecko. A z Józefem jedyne. Gdy po rozwodzie z Józefem matka poślubiła Szczęsnego, Jan został pod opieką ojca i wychowywał się w szkołach wojskowych (notabene ojciec był agentem Potiomkina). Szybko został oficerem, błyskawicznie awansował. Był wyjątkową kreaturą, prowokator, oszust, po prostu łajdak, szpieg i donosiciel, jedna z najobrzydliwszych postaci, tak go zapamiętali współcześni. I wziął udział w wojnach napoleońskich. Vide bolecki-i-łojek/

+ mroczny-splot-okoliczności/ + izraelici-mogą-stać-się-i-staną-się-masonami-czyli-ajencja-handlowa/

***) mickiewicz-szef-tajnej-policji-jego-niezwykła-siostra-i-znowu-ten-byron/  + pl.wikipedia.org/III_Oddział_Kancelarii_Osobistej_Jego_Cesarskiej_Mości

In 1821 he attempted to warn Alexander I against the threat from the Decembrist clandestine organisation, but the Tsar ignored his note. After the 1825 Decembrist Revolt he sat on the investigation committee and lobbied for the establishment of a Corps of Gendarmes and a secret police, the Third Section of the Imperial Chancellery.

18 myśli na temat “Krymska flama Mickiewicza i ten Iwan – „wyjątkowa kreatura””

  1. Otworzyła salon w Odessie, podobny do wiedeńskiego salonu ciotki, który „kiedyś miał opinię pierwszego w Europie, w umysłach, uprzejmości i oświeceniu odwiedzających” (Wigiel). Współcześni zauważyli dobrze ustawiony głos salonowej lwicy i przychodzili słuchać jej śpiewu. Według owego Wigiela „z towarzystwa mężczyzn wybrała wszystkich najlepszych, dodając do tego mnóstwo zabawy i rozrywki”. Jednym z jej hobby było zbieranie autografów sławnych ludzi. Kolekcja Karoliny zawierała autografy Pitta, Wellingtona, Chateaubrianda, Lafatera, M-me de Stael. https://ru.wikipedia.org/wiki/Собаньская,_Каролина#Одесский_период

    https://en.wikipedia.org/wiki/Filipp_Vigel

    Polubienie

    1. Witt próbował przez intrygę (w tym za pomocą masońskich więzi) osiągnąć nominację na gubernatora Nowej Rosji. Chociaż hrabia Woroncow został ostatecznie mianowany, Witt, jako powiernik wszechmogącego Arakczejewa, został awansowany – powierzono mu dowodzenie wszystkimi południowymi osadami wojskowymi. W rzeczywistości miał on zrównoważyć potęgę Woroncowa, który miał opinię liberała w kręgach rządowych.

      https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksiej_Arakczejew

      Polubienie

      1. W ostatnich latach życia cara w rządach wyręczał go faworyt Aleksiej Arakczejew.

        Oficjalnie uważa się, że car zmarł w listopadzie 1825 roku w trakcie jednej ze swych licznych podróży po kraju, gdy spędzał wakacje z żoną na Krymie. Puszkin napisał nawet epitafium: „Всю жизнь свою провел в дороге, простыл и умер в Таганроге” (Całe życie spędził w drodze, umarł w Taganrogu). Potwierdzają to liczne dokumenty, świadectwa osób obecnych przy chorobie i śmierci cara. Tak też przyjęto w doktrynie historycznej.

        Leon Sapieha zapisał, że cara otruto, a Witte przeżył bo mało wtedy zjadł…
        Wspomnienia z lat 1803–1863. Lwów, 1914
        https://pl.wikipedia.org/wiki/Leon_Ludwik_Sapieha

        Polubienie

      2. W 1825 roku zdrowie cesarzowej zaczęło się psuć. Lekarze zasugerowali, aby Elżbieta zamieszkała w łagodniejszym klimacie. Cesarzowa udała się wraz z mężem do Taganrogu, nad Morzem Azowskim. Para cesarska udała się tam 5 października i zamieszkała w skromnym domu. Byli razem szczęśliwi żyjąc w intymnej prostocie. Aleksander zmarł 17 listopada 1825 roku na Krymie. Elżbietę bardzo dotknęła śmierć męża, pisała nie rozumiem siebie, nie rozumiem swojego przeznaczenia, i później Co mam zrobić ze swoją wolą, która całkowicie była zależna od niego, co mam zrobić ze swoim życiem, które chciałam poświęcić jemu?

        Teraz cesarzowa-wdowa, była zbyt załamana by wrócić do Sankt Petersburga, na pogrzeb swojego męża. Sama Elżbieta zmarła w krótkim czasie po swoim mężu, powodem jej śmierci była wada serca. Jeszcze przed śmiercią cesarzowa pisała do matki, że chciałaby spotkać się już ze swoim mężem.

        Polubienie

      3. Najbardziej radykalnym ideologiem dekabrystowskim był Paweł Pestel, przywódca Towarzystwa Południowego, którego traktat programowy Prawda Ruska przewidywał obalenie caratu, egzekucję cara i jego rodziny, przeprowadzenie reformy agrarnej, zniesienie pańszczyzny, proklamowanie republiki i wprowadzenie ustroju opartego na trójpodziale władzy, inspirowanego także praktyką polityczną jakobinów. Taktyka spiskowa, wprowadzenie zmian drogą carobójstwa i przewrotu została z czasem przyjęta przez większość dekabrystów.

        Mimo różnic, Towarzystwa współpracowały ze sobą. Towarzystwo Południowe utrzymywało również kontakty z polskim Towarzystwem Patriotycznym. Towarzystwo Północne działało w Petersburgu, podczas gdy centrum drugiego ze stowarzyszeń był Tulczyn, kwatera 2. Armii rosyjskiej.

        Mikołaj nakazał ścigać wszystkich podejrzanych o udział w spisku i buncie. Swemu zaufanemu adiutantowi, generałowi Beckendorffowi, kazał przeczesać miasto, a schwytanych żołnierzy dostawiać do Pałacu Zimowego.

        Polubienie

      4. Przed wyjazdem z Petersburga Puszkin zdążył jeszcze ogłosić w (1820) swój pierwszy poemat Rusłan i Ludmiła (Руслан и Людмила, 1820), który zwrócił powszechną uwagę. Był to początek fascynacji bajronizmem, wprowadzonym przez Puszkina do literatury rosyjskiej. Ciężko przeżywał klęskę powstania dekabrystów, pod wpływem tych przeżyć powstały wiersze W głębinie syberyjskich rud (1827) i Arion (1827). W 1827 poeta, pod wpływem twórczości Waltera Scotta, napisał swój pierwszy, niedokończony utwór prozatorski: powieść historyczną Murzyn Piotra Wielkiego (nap. 1827, wyd. 1837), Piotrowi I poświęcony był też poemat historyczny Połtawa (1829). Po stłumieniu powstania dekabrystów Puszkin został wezwany przez cara Mikołaja I do Moskwy, gdzie poznał Adama Mickiewicza i przetłumaczył kilka jego wierszy m.in. Trzech Budrysów.

        W 1830, po wybuchu powstania listopadowego, domagał się jak najszybszego stłumienia powstania przez armię rosyjską… w 1837, na skutek intrygi dworskiej zmuszony był, w obronie honoru żony, pojedynkować się z francuskim emigrantem Georgesem d’Anthès. Ciężko ranny, zmarł w dwa dni później, pogrzeb odbył się bez rozgłosu na cmentarzu przyklasztornym w guberni pskowskiej.

        Polubienie

      5. Po mianowaniu gubernatorem wojskowym Warszawy w sierpniu 1831 r. przybył do Warszawy wraz z Sobańską. Jednak polskie pochodzenie Witta i Sobańskiej wzbudziło podejrzenia ze strony wyższych urzędników państwowych. Alarmujące sygnały spływały ze stolicy Polski do Benckendorfa: „Polacy i Polki całkowicie przejęli kontrolę. Coś jak żeńskie towarzystwo powstało pod przewodnictwem pani Sobańskiej, która nadal ma wielką władzę nad hrabią Wittem. Dzięki temu główne miejsca zajmowane są przez Polaków najbardziej zaangażowanych w powstanie”.

        Benckendorf nie zwlekał z doniesieniem carowi o arbitralności Sobańskiej. Reakcja Mikołaja I, znanego z polonofobii, była ostra i natychmiastowa w piśmie do Paskiewicza:
        Jak długo hrabia Witt da się oszukiwać tej kobiecie, która szuka osobistych przywilejów w Polsce i jest tak wierna panu Wittowi, jako kochankowi, jak Rosji, będąc jej poddaną? Byłoby bardzo miło na to otworzyć oczy hrabiemu Witt i kazać jej wrócić do swojej posiadłości na Podolu.

        Polubienie

      6. Następnie propozycja Paskiewicza mianowania Witta drugą osobą w polskim rządzie została odrzucona. Zapewnienia, że ​​Witt i Sobańska oficjalnie sformalizowali swój związek, również nie pomogły (zresztą nie ma dokumentów poświadczających małżeństwo). Car wyjaśnił, że kariera hrabiego dobiegła końca z powodu jego związku ze oszustką: „Po ślubie ze Sobańską postawił się w najbardziej niekorzystnej sytuacji i nie mogę go na długo zostawić w Warszawie. Ona jest największą przebiegłą intrygantką i Polką, która pod pozorem uprzejmości i zręczności chwyta wszystkich w swoją sieć, a Witta wodzi za nos w interesie swojej ojczyzny”.

        Sobańska usiłowała usprawiedliwić się przed Benckendorffem nienagannie stylistycznie napisanym listem w języku francuskim, w którym udowodniła swoją lojalność wobec monarchii rosyjskiej i „pogardę” dla własnej ojczyzny, czyli Polski. Niemniej warszawski skandal spowodował nieodwracalne szkody w jej związku z hrabią Witt – w 1835 rozpadł się. W radzieckiej historiografii Witt był inicjatorem zerwania. Próbę pojednania małżonków podjął marszałek napoleoński Marmont, który w 1834 odwiedził Witt w krymskim majątku Oreanda. Po opuszczeniu Rosji książę Ragusa doradził Karolinie:
        Dla własnego dobra pozostaw mu nadzieję, że nie wszystko się skończy. Istniały wzajemne interesy, które powinny odnowić więzi, które wydawały się skazane na zerwanie. Wspomnienia mają tyle uroku, gdy mówią o żywej i wiernej miłości, i jak porzucić czułość i dotyk, które zawierają w sobie. I czy ten, który cię interesuje, nie ma tak wielu zalet serca? To takie dobre, takie godne stworzenie.

        Polubienie

      7. Po kilku latach spędzonych z bratem Adamem w Pohrebyszczu na Podolu (tam się urodziła) Karolina pomyślała o zakupie własnego domu w Odessie. Jej drugim marzeniem była pielgrzymka do Ziemi Świętej. Ze względu na trudności z uzyskaniem paszportu podróż na południe musiała zostać przełożona. W 1850 r. Karolina wyjechała na stałe do Paryża i nigdy nie wróciła do Rosji.
        https://pl.wikipedia.org/wiki/Pohrebyszcze

        Polubienie

    2. “Czternastego (26) maja 1829 roku Mickiewicz odpłynął z Petersburga do Kronsztadu, gdzie przesiadł się na angielski parowiec „Jerzy IV”.”

      Bohdan Urbankowski. “Adam Mickiewicz”.

      Polubienie

  2. Teść Konstancji, jedynej córki Karoliny, urodzonej w 1814!! – od 1808 należał do loży masońskiej Braci Polaków Zjednoczonych. W kwietniu 1809 został odznaczony orderem Legii Honorowej. W 1806 poślubił Pelagię Różę z Potockich, córkę Szczęsnego Potockiego, rozwiedzioną z Franciszkiem Sapiehą, generałem artylerii litewskiej. Pelagia wniosła mu do majątku dobra Wysokie Litewskie.

    Okres od grudnia 1825 do kwietnia 1828 spędził w Moskwie, zatrudniony formalnie w kancelarii generała – gubernatora [ https://pl.wikipedia.org/wiki/Dmitrij_Golicyn_(generał) ]. W Moskwie i Petersburgu wszedł w środowisko elity intelektualnej i towarzyskiej. Zyskał sławę poety romantycznego, jego improwizacje wzbudzały w salonach powszechny zachwyt. Poznał poetów rosyjskich, m.in. Puszkina, zaprzyjaźnił się z niektórymi dekabrystami (K. Rylejew, A. Biestużew). Wiedzę, jaką zdobędzie na temat imperium rosyjskiego, despotyzmu carskiego, wykorzysta w późniejszej twórczości. W 1826 r. w Moskwie publikuje Sonety, w 1828 r. w Petersburgu Konrada Wallenroda. Ostatni rok pobytu w Rosji spędził w Petersburgu. Dzięki pomocy zaprzyjaźnionych Rosjan uzyskał paszport i w maju 1829, na angielskim parowcu płynącym do Hamburga, opuścił Rosję.
    https://literat.ug.edu.pl/autors/mick.htm

    Polubienie

    1. Ponadto wywarł wielki osobisty wpływ na cara Mikołaja. Mówi się, że car powiedział: „Prawdopodobnie jestem do zastąpienia dla Rosji, nie tak Benckendorff”. Wreszcie, przez swojego rywala Piotra Kleinmichela zrezygnował ze swoich urzędów wiosną 1844 r. Wyjechał do Niemiec i zmarł w drodze powrotnej 23 września 1844 r. [utonął w morzu, niedaleko Rewalu]
      https://de.wikipedia.org/wiki/Alexander_von_Benckendorff

      Na początku 1842 r. Kleinmichel, który rok wcześniej awansował na generała piechoty (04.16.1841), został ministrem wojny, a pod koniec tego roku został mianowany szefem głównych środków łączności i budynków publicznych i pozostał na tym stanowisku do października 1855 r.
      https://ru.wikipedia.org/wiki/Клейнмихель,_Пётр_Андреевич

      It was rumored that Nicholas I promoted his career because Kleinmichel adopted the Emperor’s illegitimate children as his own. His first wife divorced him, citing his sexual dysfunction.

      Podpowiadam: https://pl.wikipedia.org/wiki/I_wojna_brytyjsko-afgańska

      Polubienie

  3. Its early growth owed much to the work of the Duc de Richelieu, who served as the city’s governor between 1803 and 1814. Having fled the French Revolution, he had served in Catherine’s army against the Turks. He is credited with designing the city and organizing its amenities and infrastructure, and is considered one of the founding fathers of Odessa, together with another Frenchman, Count Andrault de Langeron, who succeeded him in office. Richelieu is commemorated by a bronze statue, unveiled in 1828 to a design by Ivan Martos. His contributions to the city are mentioned by Mark Twain in his travelogue Innocents Abroad: „I mention this statue and this stairway because they have their story. Richelieu founded Odessa – watched over it with paternal care – labored with a fertile brain and a wise understanding for its best interests – spent his fortune freely to the same end – endowed it with a sound prosperity, and one which will yet make it one of the great cities of the Old World”. https://en.wikipedia.org/wiki/Odessa#Renaming_of_the_settlement_and_establishment_of_sea_port

    Za radą królowej Marii Antoniny w 1790 roku uciekł do Wiednia, skąd zabiegał u zaprzyjaźnionych generałów o interwencję w jego kraju. Zaprzyjaźnił się z cesarzem Leopoldem II i rodakiem, księciem Ludwikiem de Ligny. Hrabia de Langeron zaś zapoznał go z Aleksiejem Suworowem, jednym z generałów armii rosyjskiej. Książę wstąpił do wojsk cara Aleksandra I, w których dzielnie walczył. Otrzymał za to złoty miecz i order. Był od teraz generałem porucznikiem armii carskiej.

    Po śmierci ojca otrzymał najważniejszy tytuł – księcia de Richelieu. Próbował ocalić rodzinę królewską i skłonił ją do ucieczki, ale w Varennes król został rozpoznany i część uciekinierów (w tym król) została zmuszona do powrotu. Ludwik XVIII zdołał ewakuować się do Westfalii. Za to wszystko Iwan Martos postawił mu pomnik na Krymie.

    Dzięki pożyczkom bankowym udało się spłacić długi państwowe z okresu Stu Dni oraz koszty okupacji. Przyspieszyło to ewakuację wojsk okupacyjnych z Francji, co nastąpiło w 1818 r. W tym samym roku Kongres mocarstw europejskich dopuścił Francję do grona państw decydujących o losach Europy. Uporządkowano stosunki z Kościołem Katolickim, powracając do zasad konkordatu z 1801 r.

    Ludwik XVIII ponownie na premiera powołał Richelieu, który zgodził się na to dopiero po zapewnieniu przez brata króla, hrabiego d’Artois, że będzie on popierał ten rząd. Po wyborach w listopadzie 1820, z których prawica wyszła wzmocniona, a opozycja liberalna rozbita, do rządu weszli dwaj ultrakonserwatyści: Villèle jako minister bez teki oraz Corbière jako minister oświaty. Nie usatysfakcjonowało to jednak stronnictwa hrabiego d’Artois, które dążyło do usunięcia Richelieu. W końcu Richelieu udał się do hrabiego d’Artois przypomnieć mu jego obietnicę, iż jego przyjaciele nie będą go atakować, lecz popierać do końca, na co brat króla odpowiedział: Drogi diuku, potraktował pan sylaby zbyt dosłownie, a poza tym okoliczności były wtedy takie trudne!. Ostatecznie w grudniu 1821 rząd Richelieu upadł i powstał ultrakonserwatywny rząd Villèle. Popierał go królewski brat, hrabia d’Artois, arystokracja, Kościół, konserwatywne kluby, komitety, gazety i stowarzyszenia. Rozpoczęły się represje wobec opozycji.

    Książę de Richelieu znał kilka języków obcych, w tym język polski. Zmarł 17 maja 1822 roku na apopleksję.
    https://pl.wikipedia.org/wiki/Armand-Emmanuel_du_Plessis

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s